Anestezi nedir?

Vücudun bütününde, ya da bir bölümünde hissin yok olmasıdır. Tıpta birçok hastalıklarda görülebilir. Bir bölgenin duyusunu veren sinir herhangi bir arızaya uğradığı zaman, o bölgede duyusuzluk meydana gelir. Bu belirti beyin, omurilik hastalıklarında, bazı kazalarda, sinirlerin kopma, ezilme, kesilme ve baskıya uğramalarında, bazı yanıklarda dokularda ve bir kısım deri hastalıklarında görülür. Cerrahlıkta ise anestezi, insan veya hayvanlarda vücudun bütününde, ya da bir bölgesinde hissi yok etmek için kullanılan tekniklerin genel adıdır. Anestezinin bu çeşidi genel ve yerel olmak üzere ikiye ayrılır. Genel anestezi, bütün vücudun ilaçla uyutulmasıdır. Yerel anestezi ise vücudun bir bölümünün İlaçla uyuşturulmasıdır. Genel anestezi (narkoz) nefes, damar veya barsak yoluyla sağlanır. Yerel anestezide uyuşturulacak vücut bölgesine uyuşturucu bir eriyik şırınga edilir veya sürülür.

Yunanca’da "duyarsızlık, ağrısızlık" manasına gelen anestesia kelimesinden alınmıştır. Tıbbın en önemli keşiflerinden biri de ameliyat esnasında meydana gelen ağrıların narkoz vasıtasıyla bertaraf edilmesidir. Ameliyatın plana uygun yapılması için anesteziden daha önemli bazı şartlar vardır. Bunlar: ağrı hissi ve şuurun giderilmesi, müdafaa reaksiyonlarının bastırılması, iskelet kaslarının gevşetilmesi olarak sayılabilir. Bugün bu vazifeleri yapabilecek tek bir narkoz maddesi olmadığından bir çok madde karıştırılarak verilir. Narkozun ilk keşfedilmesi 1842-1847 yıllarına rastlar. 1840 yıllarında Valerius Cordus, di-etileteri keşfetmiştir. 1842 yılında cerrah Long, ABD’de di-etileteri kullanarak ameliyat yapmıştır.

İnsanlığın fiziki acıya karşı giriştiği mücadelenin geçmişi eldeki kaynaklardan edinilen bilgiye göre 1000 yıl öncesine dayanır. Yunanlılar uyku getiren ilaçlardan, doğulular haşhaştan, Güney Amerika yerlileri çeşitli kokulardan faydalanarak acıya karşı koymaya çalışmışlardır. Uzun yıllar baldıran, patlıcangillerden bazı bitkiler, belladon yaprakları acının yok edilmesinde kullanılagelmiştir. Nihayet 1844’te diş doktoru Vells, ABD’nin Harfort şehrinde kendisini azotprotoksit ile narkoz etmiş ve tamamen ağrısız olarak bir dişini çektirmiştir.Eter, kloroform, siklopropan, halothan, metoksifluran, enfluran gibi maddelerin keşfiyle bugünkü modern anestezi gelişmiştir. Anestezi, genel anestezi (umumi narkoz) ve lokal anestezi olarak ikiye ayrılır:

Genel anestezi

Narkoz, solunum yolu ile de verilebilir. Bu hallerde gaz, ağız ve buruna takılan bir maske cihazı ile doğrudan akciğerlere yollanır. Bir de boruyla verme usulü vardır. Boruyla verme usulünde ağızdan sokulan lastik bir boru hastanın soluk borusuna kadar itilerek gazın doğrudan doğruya bronşlara gönderilmesi sağlanır. Küçük çocuklarda narkoz maddesi bazen makat yoluyla verilebilir. Bu yolun dezavantajı, hastanın ne kadar madde aldığının tayin edilmesinin zor olmasıdır. Nihayet narkoz maddesi vücuda şırınga edilerek de verilebilir. Şırınga yoluyla doğrudan damara verilen narkotikler genellikle barbitürik asid türevleridir. Bugün modern narkozda genel anestezi hali damara ilaç verilerek sağlanır; bu halin devamı ise solunum yolundan gaz tatbiki ile te'min edilir. Günümüzde narkoz için kullanılan aletler çok gelişmiştir. Modern aletler hem kullanılacak gazı istenen ölçüde ayarlarlar, hem de hastanın durumuna göre anestezik karışımı belli oranlarda değiştirebilirler.

Lokal anestezi

Şuurun kaybedilmeden belli bir bölgenin duyusunun ortadan kaldırılmasıdır. Bu iş, omuriliğe ilaç zerki ile yapılabildiği gibi, deriye etilen klorür buharı vererek de ifa edilebilir. Yine bugün en çok kullanılan lokal anestezi usulü, lokal anestezik maddeyi bir sinirin bölgesine şırınga ederek hissin önlenmesidir. En çok kullanılan lokal anestezikler: Procain, propitocain, lidocain. Bunlar enjeksiyon anestezisinde; etilen klorür ise, yüzey anestezisinde kullanılır.

Sözlükte "anestezi" ne demek?

1. uyuşturucu bir ilaç ya da bir sayrılık sonucu vücudun bütününde ya da belirli bir bölgesinde duyuların yitmesi, duyuyitimi,.

Cümle içinde kullanımı

Zavallı Hacı Ömer, dişçinin koltuğunda anestezi bile kabul etmiyor.
- R. N. Güntekin

Anestezi kelimesinin ingilizcesi

n. anaesthesia [Brit.], anesthesia (Pathology), lack of feeling, loss of sensation, (caused by disease) (Medicine), localized or general reduction of sensitivity to pain (through drugs)
Köken: Fransızca